सैन्य प्रविधिमा अव्वल मानिएको यहुदी मुलुक इजरायलमा संसद् -नेसेट) को चुनाव आज २७ अक्टुवरमा हुँदैछ । हाल सरकारको नेतृत्व गर्दै आएका प्रधानमन्त्री बेन्जाविन नेतान्याहुको लिकुड दल पनि चुनावमा सक्रिय भइ लागेको छ । नेतान्याहुको लिकुड दल र विपक्षी यहुदी दलहरूको खेमा विच कडा प्रतिस्पर्धा हुने आंकलन छ ।
याशार पार्टीका नेता पूर्व सैनिक प्रमुख समेत रहेका गादी आइजेनकोट विपक्षी खेमाका प्रमुख नेतामध्ये एक हुन् । ईरानसँगको युद्धका कारण नेतान्याहु सरकार अलोकप्रिय रहदै आएको मानिएको छ । चुनावी सर्वेक्षणले नेतान्याहु समर्थक खेमा र विपक्षी यहुदी दलहरूका खेमा विच कडा प्रतिस्पर्धा देखिएको छ ।
इजरायलको चुनावमा मतदाताको मुख्य चासो भनेका सुरक्षा, युद्ध र क्षेत्रीय तनाव, सैनिक सेवामा समानता, नेतृत्व र जवाफदेहिता, अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध रहेका छन् । अमेरिकासँगको सम्बन्ध र गाजाको युद्धका कारण इजरायलको बाह्य छविमा परेको नकारात्मक प्रभावबारे उस्तै चासो छ ।
रोचक त के छ भने ईजरायलमा पूर्ण समानुपातिक चुनाव हुन्छ र एक सदनीय संसदीय व्यवस्था छ । नेपालमा जस्तो दुई सदनीय संसद् प्रतिनिधिसभा र राष्ट्रियसभा छैन । राजनीतिक दलका उम्मेदवारहरूको व्यक्तित्व र क्षमता हेरी मतदाताले मतदान गर्दछन् । बहुमत पाउने दलका नेतालाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गरिन्छ ।
ईजरायलको चुनावी नतिजालाई हेर्ने हो भने आजसम्म कुनै दलले विरलै बहुमत हासिल गरेको देखिन्छ । बहुमत आउन नसक्दा धेरैजसो गठबन्धनको तर्फबाट प्रधानमन्त्री हुने गरेको छ । गठबन्धनको तर्फबाट प्रधानमन्त्रीमा सवैभन्दा बढी संसद् हुने दलले नै प्रधानमन्त्री बनाउने गर्दछ । गठबन्धनको सरकार भएको कारण वर्षेनी जसो संसद् भंग गर्दै आमचुनाव हुने गरेको पाइन्छ । प्रधानमन्त्रीले चुनाव घोषणा गर्छन् र घोषणा भएको मितिले १ महिनाभित्र चुनाव भइसक्छ ।
चुनावी तामझाम हुँदैन सवै मिडियामार्फत प्रचारप्रसार गर्छन् । जनता पनि मिडियामा आउने प्रचार र बहसका आधारमा धारणा बनाएर मत राख्छन् । चुनावमा दर्जनौ दल चुनावमा भाग लिने गरेका छन् । चरम दक्षिणपन्थी र चरम बामपन्थी, चरम धार्मिक कट्टरपन्थी र सेक्युलर, चरम राष्ट्रवादी र चरम उदारवादी सवै चरित्रका दलहरू छन् । संसद्मा प्रायजसो सवैखाले दलका प्रतिनिधिहरूले प्रतिनिधित्व गर्ने गरेका छन् ।
यहुदी, ईसाई, मुस्लिम र अन्य दलका चरमपन्थी र उदारपन्थी सवैका दल छन् । पूर्ण समानुपातिक व्यवस्थाका कारण संसद्मा ती सवैको प्रतिनिधि पुगेका हुन्छन् । अहिलेको मुख्य प्रश्न नेतान्याहुले कति सिट जित्छन् भन्ने मात्र होइन, कुन राजनीतिक गठबन्धनले ६१ सिटको समर्थन जुटाउन सक्छ भन्ने हो । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पको भने नेतान्याह्ु नेतृत्वको सरकार समर्थित गठबन्धनलाई बलियो साथ रहेको छ ।