अवैद्य दोहन र मानवजन्य फोहोरका कारण कालीगण्डकी नदीको अस्तित्व संकटमा परेको भनी कालीगण्डकी बचाउका अभियान्ताहरुले लामो पैदलयात्रा गर्दैछन् । कालीगण्डकी नदीको संरक्षण र नदी सभ्यताको महत्व दर्शाउन देवघाटदेखि दामोदरकुण्डसम्म ४३१ किमी पैदलयात्रा तय गरिएको हो ।
कालीगण्डकी नदी किनार छोइएका स्थानीय सरकारले अवैद्य दोहनलाई मौन स्वीकृति दिइरहे पनि केही जागरुक मानिसहरु भने कालीगण्डकी बचाउ अभियानमा छन् । देवघाटदेखि कालीगण्डकी किनार हुँदै पैदल यात्राको टिम यात्राको १२ औं दिनमा पर्वतको मोदीवेणी दिव्यधाममा आइपुगेको हो ।
महेश संस्कृत आश्रमका प्रमुख स्वामी रमणानन्द गिरीले पदयात्राको मुख्य उद्धेश्यहरुमा कालीगण्डकीको बहुविध महत्व र उपयोगिताको प्रचारप्रसार गर्ने, शालग्राम र गण्डकीतीर्थहरुको दर्शन पूजन, कालीगण्डकी सभ्यताको संरक्षण, धार्मिक एवं प्राकृतिक पर्यटन प्रवद्र्धन र आध्यात्मिक साधनाको निरन्तरता रहेको बताउनुभयो ।
कालीगण्डकी नदी माथिको अवैद्य दोहन विरुद्ध खवरदारी गर्दै प्रकृति, संस्कृति र सभ्यताको महत्व दर्शाउन पदयात्रा गरिएको महेश संस्कृत गुरुकुलका आचार्य तथा पदयात्रा कार्यक्रमका संयोजक फणिन्द्र प्रसाद पौडेलको भनाई छ ।
महेश संन्यास आश्रमको अगुवाईमा भएको पदयात्रा करीव ६० जना व्यक्तिहरुको सहभागीता छ । सहभागी हुनेहरुमा भारतका विभिन्न धार्मिक पीठहरुबाट आएका साधुसन्तहरु, पर्यावरणविद् लगायत अभियान्ताहरु छन् । देवघाटधामदेखि आरम्भ भई दामोदरकुण्डसम्म करीव २५ दिन भित्रमा टुंगिने छ । पदयात्रा २२० मिटर सामुद्रिक सतहदेखि ४४९० मिटर उचाईसम्म रहनेछ ।
संसारकै प्राचीन नदीमध्ये मानिने कालीगण्डकी नदी किनाराका विभिन्न स्थानहरुमा दिनदहाडै एक्साभेटर जस्ता ठुला मेशीनहरु प्रयोग गरी वालुवा, गिटी र ढुंगाको अवैद्य दोहन भैइरहदा समाज मौन छ । कालीगण्डकी नदीको अवैद्य उत्खनन् र दोहनलाई संघीय तथा स्थानीय सरकारले नियमन गर्न नसक्दा मरुभूमिकरण हुने खतरा देखा परेको पर्यावरणविद्को चिन्ता छ ।