पर्वतको कुश्मा नगरपालिकास्थित गुप्तेश्वर गुफा हाता भित्र पर्ने पंच दशनाम सन्यास आश्रम धुना कुटी संरक्षण नहुँदा जीर्ण बनेको छ । सनातन संस्कृतिको पहिचान बोकेको दशनाम सन्यास आश्रम धुना कुटी लामोसमयदेखि मर्मत अभावका कारण जीर्ण बन्दै गएको हो ।
धार्मिक र सांस्कृति महत्व बोकेको धुना कुटीका भौतिक संरचनाहरुमा लामोसमय देखि मर्मत, रंगरोगन तथा आवश्यक पूर्वाधार सुधार गर्न कसैको ध्यान पुगेको छैन । आश्रमको छाना चुहिएको छ । रंग उडेका भित्ताहरु मक्किएका छन् भने काठका खामहरु धमिराले खाइसकेका छन् । कुटी संरक्षणमा सरोकारवालाको चासो नपुग्दा गुप्तेश्वर धार्मिक स्थल आसपास रहेको कुटी खण्डहर बन्दैछ ।
नगरपालिका वडा ४ को महावीर स्थानमा रहेको धुना कुटीको स्थापना वि.सं. २०४५ सालमा महंत श्री नागाबाबा विष्णु गिरीले गर्नुभएको थियो । नागाबाबालाई आश्रमको स्थापना र संचालनमा आवश्यक साथ र सहयोग तत्कालिन अवस्थामा सामाजिक व्यक्तित्व राजकुमार जोशीबाट मिलेको थियो ।
स्थानीयबासीका अनुसार नागाबाबा विष्णु गिरी जिवीत रहुन्जेल धार्मिक अनुष्ठान, पूजाआराधना, सत्संग तथा साधना गर्न आउने भक्तजनको ओइरो लाग्ने गर्दथ्यो । महावीरस्थान नजिकै संचालनमा रहेको दुर्गानाथ भण्डारा सेवा केन्द्रका सचिव गिर बहादुर भण्डारी भन्नुहुन्छर्–एक दशक अघिसम्म धार्मिक गतिविधि र सत्संगले निकै चहलपहल रहँदै आएको आश्रम जीर्ण र सुनसान बनेकोमा दुख लागेको छ । एकले अर्कोको मुख ताक्ने भन्दा पनि कुटी संरक्षणका लागि समिति बनाएर लाग्नुपर्छ ।Ú
गुप्तेश्वर धार्मिक तथा पर्यटकीय विकास संस्थाकी पूर्व अध्यक्ष मानकुमारी गिरीले धार्मिक महत्वको आश्रम संरक्षणमा कसैको चासो नहुनु र भत्किन थाल्नु दुखद रहेको उल्लेख गर्दै भन्नुभयोर्–नेपालका विभिन्न स्थान तथा भारतबाट समेत साधुसन्तको उल्लेख्य आगमन हुँदा कुटीले धार्मिक पर्यटन प्रवद्र्धनमा टेवा पुगेको थियो । कुटी नजिकै स्थापना भएको संस्कृत पाठशालालाई नागाबाबाको साथ र सहयोग थियो । गुप्तेश्वर क्षेत्रको धार्मिक विकासका लागि पनि कुटीको जीर्णोद्धार र संरक्षण गरिनुपर्छ ।Ú
स्थानीयबासीका अनुसार धुना कुटी पहिले खरको छानाले छाइएको थियो । केही समयपछि टिनको पाताले कुटीका छाना बनाइएको थियो । कुटी नजिकै बगैचामा नागाबाबाले रोपेका फलफूलका रुखहरुले सौन्दर्यता दिएका थिए । कुटी नजिकै गौशाला थियो । संस्कृत पाठशालाका विद्यार्थीले वाचन गर्ने संस्कृत मन्त्रोच्चारणले वरिपरिको माहौल नै संगीतमय र शान्ति छाएको हुन्थ्यो । यतिखेर नागाबाबा ब्रम्हलीन भएसँगै आश्रमको माहौल सुनसान देखिन्छ भने भत्किदै गरेको कुटीको दृश्यले जोकोहीको मन दुःखी बनाइदिएको छ ।