पर्वत जिल्लाको कुश्मा नगरपालिकास्थित बजार क्षेत्रको चोकको सडकपेटीमा एक अर्धवैशे उमेरकी अवला नारीले रात विताउँछिन् । अर्धवैशे रामकुमारी -नाम परिवर्तन) को आफ्नो भन्नु यो दुनियाँमा कोही पनि छैनन् । उनको आफ्नो भन्ने कोही हुन्थ्यो भने सायद उनी बजारको चोकको कुनै घरको बाहिरपट्टि आड लगाएर टोलाइ बस्नुपर्ने थिएन । कुनै विस्तारा विना सडकको पेटीमै निदाउनु पर्ने थिएन ।
रामकुमारीको घर पर्वतको मुडिकुवा भन्ने स्थानमा हो भन्ने सुनिन्छ तर एकिन छैन । उनी विवाहित हुन् । श्रीमान् पनि छन् भन्ने पनि सुन्नमा आएको छ तर यथार्थता अझै खोजीको विषय बनेको छ । उनी को हुन् ? किन सडकमा आइन् ? उनले सडकमा मागी खानु पर्ने अवस्था कसरी आयो ? यी अनि यस्ता धेरै प्रश्नको जवाफ दिन रामकुमारी असमर्थ छिन् । सायद मानसिक अवस्था पनि रामकुमारीको सन्तुलित नहोला । रामकुमारी अरु कसैको नभएपनि यही माटोको छोरी हुन् । स्थानीयका अनुसार महिनौदेखि सडकको पेटीमा जाडोगर्मी केही नभनी उनी जीवन गुजार्न बाध्य बन्दै आएकी छिन् ।
आजको उनको कोही नहोला तर हिजो त कसैको छोरी थिइन् । कसैकी दिदीवैनी थिइन् । कसैकी श्रीमती थिइन् । आज उनी दुःखमा पर्दा र उनको मानसिक अवस्था ठीक नहुँदा साथमा कोही पनि भएन । एक अवला नारी सडकमा रात विताउँदैछिन् । उनको दयनीय अवस्थामा कसैको मन दुख्दैन । उनको दुःखमा कसैको मन रुदैन । उनको भोको पेटबारेमा कसले खोजी गरिदेओस् । उनलाई जन्म दिने आमा सायद यस धर्तीमा छैनन् होला । यदि उनकी आमा भएको भए उनलाई सडकबाट उठाउने थिइन् होला ।
आज एक अवला नारी कुश्मा नगरपालिका वडा ६ स्थित सडकको पेटीमा असुरक्षित भई रात विताउन बाध्य हुँदा समेत कुनै मानिसको दया र करुणा पलाउन सकेको छैन । सयौं मान्छे सडक हुँदै यताउता गर्छन् तर उनको उद्धार र सुरक्षित बासस्थानका लागि पहल गर्ने कोही छैन । साँच्चिकै हाम्रो समाज जड र भावना शुन्य भइसकेको हो । मानवको मनमा करुणा र मानवता भन्ने गुण हराइसकेको हो ? यदि यो हो भने मान्नुहोस् समाज अव समाज रहेन । मानव अव मानव रहेन । मानवमा दया, प्रेम र करुणा भएन भने विनाशतिर समाज लम्किदै छ ।
समाजमा मानवअधिकारका कुरा उठाइन्छन् । नागरिक अधिकार र स्वतन्त्रताका कुरा पनि उठाइन्छन् । सामाजिक सुरक्षाका कुरा पनि उठाइन्छन् । यी सवै कुरा उठानकै लागि हुन् ? उठानकै लागि हैनन् भने एक अवला र अशक्त नारीले महिनौदेखि सडकको पेटीमा बास गर्न किन पर्छ ? पेट भर्नकै लागि सवैसँग हात फैलाउदै हिड्न किन परिरहेको छ ? सडक पेटीमा असुरक्षित भावले एक नारी पल्टिरहेको सभ्य समाजले किन देख्दैन ? कुनै नागरिकले दुःखमा परेकी नारीको मर्का नदेखे पनि स्थानीय सरकारका निकायहरुले त कमसेकम देख्नुपर्छ । अशक्त, रोगी, वृद्धका लागि समाजिक सुरक्षा दिनु राज्यको दायित्व होइन र ?