पर्वत जिल्लाको वहाँकी ठाँटी गाउँका एक कृषकले व्यावसायिक रुपमा लगाएको अकबरे खुर्सानीबाट मनग्ये उत्पादन लिन थालेपछि उत्साहित भएका छन् । एक–एक बोटबाट एकै पटकमा दुई दाना मात्रै टिप्दा पनि आफूले लगाएको ३ हजार बोटबाट करिब ६० किलो खुर्सानी संकलन हुने कृषक ज्ञान प्रसाद भुषालले बताउनुभयो ।
जिल्लाको विहादी गाउँपालिका वडा ४ वहाँकी ठाटी लिङसिङ लामाखर्कका ३४ वर्षे युवा कृषक भुषालले करीव ५ रोपनी जग्गामा अकबरे खुर्सानीको व्यावसायिक खेती गर्दै आउनु भएको छ । कृषक भुषालका अनुसार बोटमा एकैपटक धेरै फल लाग्ने भएकाले सबै खुर्सानी एकैचोटि टिपिदैन । पाकेका दुई–दुई वटा दाना मात्रै टिप्दै जाँदा पनि एकपटकमा करिब ६० किलो उत्पादन संकलन हुने गरेको उहाँले बताउनुभयो । यसले बोटमा रहेका अन्य फललाई थप वृद्धि र परिपक्व हुन समय मिल्ने भएकाले उत्पादन अवधि पनि लामो हुने गरेको उहाँको अनुभव छ ।
यो सिजनको पहिलो चरणको खुर्सानी टिप्दा हप्ताभित्रमा करीव एक लाख मूल्य बराबरको खुर्सानी विक्री गरिने कृषक भुषालको भनाई छ । स्थानीय बजारका साथै पर्वत सदरमुकाम कुश्मा र पोखरामा समेत अकबरे खुर्सानीको माग उच्च रहेकाले अहिलेसम्म बिक्रीमा समस्या नभएको कृषक भुषालले बताउनुभयो । उचित हावापानी, समयमै मलखाद, उपयुक्त वर्षात् र रोग–कीरा व्यवस्थापनका कारण यस वर्ष उत्पादन निकै राम्रो भएकाले आफू निकै उत्साहि रहेको भुषालको भनाई छ । यसवर्ष वार्षिक १० लाख मूल्य बराबरको खुर्सानी विक्री गर्ने लक्ष्य राख्नु भएको भुषालले अर्को वर्ष थप ३ हजार बोट थप लगाएर वार्षिक २० लाख आम्दानी गर्ने योजना रहेको बताउनुभयो ।
कृषक भुषालका अनुसार कृषि विकास कार्यालय पर्वतले तरकारी प्रवद्र्धन कार्यक्रम अन्तर्गत प्राविधिक सेवा सहयोग गर्नुका साथै विउ, मर्चिङ प्लाष्टिक, मल र हाते ट्याक्टर गरी करीव ५० हजार मूल्य बराबरको अनुदान उपलब्ध गराएको थियो । अकबरे खेतीका लागि गाउँकै अर्गानिक गोठे मलखादको प्रयोग गरिएको छ । कृषक भुषालले गत वैशाखको पहिलो महिना लगाएको अकबरे खुर्सानी असारको तेस्रो हप्तातिरबाट करीव ३ महिनाभित्रै टिप्न थालेको बताउनुभयो ।
कृषि विकास कार्यालय पर्वतका प्रमुख गोेपाल लामिछानेले पर्वतको हावापानी र माटो अकबरे खुर्सानीका लागि उपयुक्त भएकाले आधुनिक प्रविधि अपनाएर खेती गरे कम क्षेत्रफलबाट पनि राम्रो आम्दानी गर्न सकिने हुँदा कृषकहरुले उत्पादनसँगै प्रशोधन र बजारीकरणमा ध्यान दिन सके अकबरे खुर्सानी पर्वतका किसानको आयको महत्पूर्ण स्रोत बन्न सक्ने बताउनुभयो ।
प्रमुख लामिछानेका अनुसार अकबरे खुर्सानी पोषणको स्रोत मानिन्छ । यसमा भिटामिन सी, भिटामिन ए लगायत पोटासियम तथा एन्टिअक्सिडेन्ट प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ भने पाचन प्रक्रियामा सहयोग गर्ने क्याप्साइसिन तत्व पाइन्छ । अकबरे खुर्सानीमा पाइने औषधीय गुणले रक्तसंचार सुधार गर्ने र शरीरको दुखाइ कम गर्न मद्दत मिल्छ ।