पर्वत जिल्लामा माध्यमिक शिक्षा परीक्षा(एसईई) दिने विद्यार्थीहरुको संख्या वर्षेनी घट्दो छ । पछिल्ला केही वर्षयता जिल्लाका सामुदायिक विद्यालयहरुमा विद्यार्थी संख्या घट्नुका साथै एसईईमा सहभागी हुने विद्यार्थीको संख्या समेत कम हुँदै गएको हो ।
जिल्लाभरका सामुदायिक विद्यालयमा घट्दो विद्यार्थी संख्या देखिदा सदरमुकाम कुश्मामा रहेको नारायण माविमा भने वर्षेनी बढ्दो छ । नारायण माविमा हाल अध्ययनरत विद्यार्थी संख्या १ हजार १७० रहेको छ । जिल्लाभर विद्यार्थीको संख्या घट्दो दरमा रहेको भएपनि सदरमुकाम कुश्मामा रहेको नारायण माध्यामिक विद्यालयले गतवर्ष १सय १९ जना विद्यार्थीलाई एसईई परीक्षामा सहभागी गराएको थियो । यसपाली सहभागी हुने विद्यार्थीको संख्या १ सय २५ जना रहेको नारायण माविका प्रअ प्रकाश रिजालले बताउनुभयो ।
नारायण माविका प्रअ रिजालले विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या वृद्धि हुनुका कारणहरुमा गुणस्तरीय शिक्षा, शैक्षिक क्षति नहुने गरी पठनपाठन र शैक्षिक क्रियाकलापको व्यवस्थापन, विद्यार्थीको चाहना अनुरुप निःशुल्क अंग्रेजी र नेपाली दुवै भाषामा पठनपाठनको व्यवस्था, गुणस्तरी शिक्षाका लागि इमानदारिताका साथ खट्ने शिक्षक तथा अभिभावकवर्गको सामुहिक योगदान, शिक्षकलाई उत्प्रेरणा दिलाउने गतिविधि, प्रविधिमैत्री वातावरण लगायतका कुराहरु रहेको बताउनुहुन्छ ।
जिल्ला शिक्षा विकास तथा समन्वय इकाइ कार्यालय पर्वतका अनुसार पछिल्ला केही वर्षयता जिल्लामा एसर्ईई परीक्षार्थी संख्या निरन्तर घट्दो छ । यस वर्ष जिल्लाबाट १ हजार ६८४ जनाले परीक्षा दिने तयारी गरेका छन् । जुन अघिल्लो वर्षको तुलनामा कम हो । गत वर्ष जिल्लाबाट १ हजार ८१३ जना विद्यार्थी परीक्षामा सहभागी थिए भने अघिल्लो वर्ष सहभागी हुने विद्यार्थीको संख्या २ हजार ५० थियो ।
समन्वय इकाई कार्यालय पर्वतका प्रमुख मतिलाल चपाईका अनुसार जिल्लाका विभिन्न स्थानीय तहमा विद्यार्थी संख्या घट्दा विद्यालयमा अध्ययनरत विद्यार्थीको संख्या पनि कम हुँदै गएको हो । ग्रामीण क्षेत्रबाट बसाइँसराई बढ्नु, अभिभावकको रोजगारीका लागि विदेश तथा शहरतर्फ पलायन हुनु तथा निजी विद्यालयतर्फ आकर्षण बढ्नु, घट्दो जन्मदरका कारण विद्यार्थी संख्या घट्दै गएको सरोकारवालाको ठम्याई छ ।
जिल्लाको कुश्मा नगरपालिका, फलेवास नगरपालिका, जलजला गाउँपालिका, महाशिला गाउँपालिका, मोदी गाउँपालिका र पैयुँ गाउँपालिकाका केही सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या न्यून हुँदै गएको छ । जिल्लाका ३२ बढी सामुदायिक विद्यालयमा विद्यार्थी संख्या शून्य रहेका छन् । विद्यालय मर्जको प्रक्रिया अगाडि बढाउन सकेको देखिदैन ।
समन्य ईकाइ कार्यालय प्रमुख चपाईले विद्यार्थी संख्या घट्दो अवस्थालाई हेरी विद्यालय समायोजन, शिक्षक व्यवस्थापन तथा शैक्षिक सुधारका कार्यक्रम अघि बढाउने बताउनुभयो । सामुदायिक विद्यालयको गुणस्तर सुधार्न सकिए विद्यार्थीलाई विद्यालयमा टिकाइ राख्न सहज हुने शिक्षा सरोकारवालहरुको भनाई छ ।
कुश्मा नगरपालिका शिक्षा शाखा अधिकृत दिपक सुवेदीले पालिकाका सामुदायिक विद्यालयमा घट्दो विद्यार्थी अवस्थालाई हेरी विद्यालय समायोजन गरी आवासीय विद्यालयको अवधारणा बढाउन लागेको बताउनुभयो ।
आउँदो चैत १९ गते हुने एसर्ईई परीक्षाका लागि जिल्लामा ९ वटा परीक्षा केन्द तोकिएको छ । परीक्षालाई मर्यादित बनाउन भनी परीक्षा केन्द्र रहने विद्यालयमा सम्वन्धित विद्यालयको शिक्षकलाई केन्द्राध्यक्षको जिम्मेवारी नदिइने जनाइएको छ ।