मुलुकको सत्तामा विचौलियाको दबदबा र चुरीफूरी बडो घिनलाग्दो तरीकाले छरपष्ट थियो । एक पछि अर्को भ्रष्टचार काण्डका कारण जनता खासगरी गाउँघरका किसानी र मजदुरी गरी हातमुख जोर्ने गाउँलेले केही दशक देखि यता कहिल्यै पनि आशालाग्दो सपना देख्न सकेका थिएनन् । यहीँ माटोमा केही हुन्छ र गर्न सकिन्छ भन्ने आत्मविश्वास जेन्जी पुस्ताले समेत देख्न छाडिसकेका थिए किनकी शासकवर्गको घिनलाग्दो हर्कत देखेर वाक्क भैइसकेका थिए ।
जेन्जी पुस्ताले हातमुख जोर्ने जोह गर्न खाडी मुलुकमै जानुपर्छ भने एकपटक धक्का दिउँ भन्ने सोचका साथ भ्रष्टचार विरुद्ध भदौ २३ गतेको आन्दोलनमा होमिए । आन्दोलनमा नेपाल आमाका होनहार कयौं कलिला युवाहरुले बलिदानी गरे । जेन्जी आन्दोलन यति डरलाग्दो हुन पुग्यो कि नेपालको ईतिहासमै पहिलो पटक प्रधानमन्त्रीको कुर्सीमा बसेको शासकले ज्यान बचाउन कुलेलम ठोक्नु प¥यो । एक जना शासकलाई कुर्सीबाट हटाउनु मात्रै जेन्जी आन्दोलनको उद्देश्य थिएन । युवापुस्ताले भ्रष्टचार रोक्न चाहन्छन् । देशमा सुशासन होस् र रोजगारी होस् भन्ने चाहन्छन् । रोजीरोटीका लागि कुनै पनि युवा विदेशीन नपरोस् भन्ने युवा चाहन्छन् । युवापुस्ता परिवर्तनकारी शक्ति र उर्जा हो । युवापुस्ताले देश र समाजमा सकारात्मक परिवर्तन चाहन्छ ।
युवा पुस्ताको मर्मसँगै विज्ञानप्रविधिको चमात्कारिक विकासलाई आत्मसात गर्न नसक्ने वृद्ध र जड चेतका भ्रष्ट राजनीतिक नेतृत्वका कारण मुलुक जटिल परिस्थितिमा पुगिसकेको छ । देशमा महंगी, भ्रष्टचार, तस्करी, बेरोजगारी लगायत बेथितीबाट जनता पीडित बनेका छन् । भ्रष्टचारका काण्ड घट्ला भन्दा झन्झन् वृद्धि हुनु र सामान्य नागरिकलाई विहानबेलुकाको छाक टार्न समेत सकस हुनुले जेन्जी युवापंक्तिलाई आक्रोशित तुल्याउदै लगेको थियो । भ्रष्टचारका काण्डहरु वि.सं.२०५८ सालतिर सार्वजनिक भएको लाउडा विमान काण्ड जसमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री गिरिजा प्रसाद कोइरालाको समेत नाम जोडिएको थियो तर लामो छानविन भए पनि कुनै कारवाही भएन ।
नेपाली शान्ति सैनिकलाई सुडान पठाउँदा उपकरण खरीदमा करोडौंको घोटाला भएको २०६८ सालतिरको सुडान काण्ड, बालुवाटार जग्गा काण्ड जसमा सरकारकै नाममा रहेको लालपुर्जा नक्कली बनाई सरकारी जग्गा व्यक्तिको नाममा सारिएको थियो । यसैगरी वाइडबडी विमान काण्ड जसमा विमान खरीदमा ४ अर्वभन्दा बढी अनियमितता भएको आरोप थियो । ३३ किलो सुन तस्करी काण्ड, भुटानी शरणार्थी काण्ड, सहकारी ठगी प्रकरणहरु लगायत दर्जनौ भ्रष्टचारका खवरले नेपाली जनता वाकदिक भैसकेको अवस्था थियो ।
देशमा भएको ठुला भ्रष्टचार काण्डमा राजनीतिक नेतृत्व जोडिनु र भ्रष्टचारीलाई सख्त कारवाही हुनुपर्नेमा उम्काउन खोजिने प्रवृत्तिलाई नेपाली जनताले नजिकबाट हेरिरहेका थिए । भ्रष्टचारीलाई कारवाही गर्ने निकाय अख्तियार अनुसन्धान मुकदर्शक जस्तै देखिन्थ्यो । भ्रष्टचारीको बढ्दो बोलबोलाका कारण जेन्जी विद्रोह भएको हो । देशमा नागरिकले सुशासनको अनूभुति कहिले गर्ने ? भन्ने गम्भीर प्रश्नको हल जनताले चित्तबुझदो नपाएपछि जेन्जी आन्दोलन भएको हो । सत्तामा बसेर स्वाद लिन पल्केका विचौलिया र तिनका आसेपासेले जेन्जी विद्रोहलाई समेत विदेशी शक्तिको आडमा भएको हो भनी अपव्याख्या गर्दैछन् । सत्ता र शक्तिको उन्मादमा होस गुमाएर दौडिएको शासकले कुर्सीबाट खसेपछि होस गुमाउनु स्वभाविकै हो । बहुलाह शासकले कुरा ढिलै बुझ्ने होला तर नेपाली जनताले भने जेन्जी आन्दोलनको आवश्यकता र मर्म बुझिसकेका छन् ।
जेन्जी आन्दोलनले धेरै कुरा सिकाएर गएको छ । बुढापाकाले पापधूरीबाट कराउँछ भन्थे हो रहिछ भन्ने जस्तै यतिबेला भएको छ । भ्रष्टचारीको घैटो फुट्नु पर्छ भन्ने आमधारणा बनेको छ । नेपाली जनताले भ्रष्टचारी चाहे शासक होस् या जोकोही सार्वजनिक पद धारण गरी गलत ढंगले धन आर्जन गरेको होस् उसलाई जुनसुकै बेला कठालो समाउन सक्नेछन् भन्ने छर्लङग भएको छ । जेन्जी युवा पुस्ताले कुनै राजनीतिक विचार बोकेको हुनसक्छ । कुनै राजनीतिक विचार बोकेको भए पनि जेन्जी पुस्ताले भ्रष्ट र विकृत पक्षलाई अव झोले भई तुम शरणम् गरी पछ्याउने छैनन् भन्ने सिधासिधै सन्देश दिएका छन् ।
जेन्जी आन्दोलनपछि राजनीतिक दलभित्र नौं रेक्टर स्केलको भूकम्प गएको छ । पुराना राजनीतिक दलहरु नेपाली कांग्रेस, नेकपा एमाले र नेकपा माओवादीहरु नेतृत्व केही हदसम्म अवाक भएको छ तर नेतृत्वले उहीँ कुर्सीमा लिसो टासिए झैं टासिन मात्रै खोजेको देखिन्छ । राजनीतिक दलको टाउकोमा राज गरी बसेका जड र आउडेटेड नेतृत्वको नेपाली जनताले समेत हिसावकिताव खोज्न थालेका छन् । नेपाली समाज र मुुलुकलाई नयाँ ढंग र योजना सहित आर्थिक समृद्धिको मार्गमा लैजान युवापंक्ति चाहन्छन् भन्ने कुरा राजनीतिक नेतृत्वले अझै बुझ्न सकेका छैनन् ।
भ्रष्टचारीलाई कारवाही गरिनुपर्छ । कारवाहीको दायराबाट भ्रष्टचारी उम्किन नसकून् र मुलुकमा सुशासन स्थापित होस् साथै यहीँ माटोमा केही गर्न सकियोस् । पसीना र श्रम यहीँ माटोमा पोख्न पाइयोस् भन्ने जेन्जी पुस्ताको भावना अहिलेको शुशीला कार्की नेतृत्वको सरकारले समेत राम्ररी बुझ्न सकेको देखिदैन ।
जेन्जी पुस्ताको बलिदानबाट खडा भएको कार्की नेतृत्वको सरकारले नबुझेको जेन्जी आन्दोलनको मर्म र भावना पुराना राजनीतिक दलका नेतृत्वले कहिले बुझ्लान् ?