वैदेशिक रोजगारीको बढ्दो लहर र गाउँलेको बसाइसराईसँगै जिल्लाका ग्रामीण बस्तीहरुमा युवाको अभाव चर्किदै गएको छ । पर्वतको जिल्लाको फलेवास नगरपालिका वडा ११ मा पर्ने श्रीकाङबेशी गाउँ पनि त्यसबाट अछुतो रहेन । केही वर्षअघिसम्म चहलपहल रहने स्थानीय श्रीकाङ युवा क्लव अहिले सुनसानजस्तै बनेको छ ।
गाउँका ६५ वर्पे पुुष्ट बहादुर कुँवर भन्नुहुन्छर्–पहिले बेलुका क्लबमा भेला भएर खेलकुद, सामाजिक कार्य र गाउँको विकासबारे छलफल हुन्थ्यो । अहिले त ताला खोल्ने मान्छे नै छैन । धेरै युवा खाडी मुलुक, मलेसिया, कोरिया र जापान पुगेपछि गाउँमा बुढापाका, महिला र बालबालिका मात्र बढी देखिन्छन् । मरिहालियो भने शव बोक्ने युवा पाइन्न कि भन्ने डर छ ।’
विगत दुई दशकदेखि गाउँमा सक्रिय श्रीकाङ युवा क्लवले सरसफाइ अभियान, रक्तदान, तीज–दशैंजस्ता चाडपर्वमा सांस्कृति कार्यक्रम र खेलकुद प्रतियोगिता संचालन गर्दै आएको थियो । क्लवकै सक्रियतामा बाटोघाटो, यात्रु प्रतिक्षालय निर्माण साथै सामुदायिक विद्यालयका लागि सहयोगका काम समेत भएका थिए । क्लबका अध्यक्ष युवा विराज कुँवर रोजगारीका लागि जापान गैइसक्नु भएको छ । क्लबका पदाधिकारी र सदस्यहरु नै नभएपछि क्लवका गतिविधि ठप्प भएका छन् ।
अधिकांश कुँवर जाति बसोबास रहेको गाउँबाट ६० प्रतिशत बढी घरधुरी बसाइसराई गरी अन्यत्र गैसकेका छन् । स्थानीय कुँवरका अनुसार पुरातत्व विभागबाट शिवालय मन्दिर सम्पदा संरक्षण र पुर्ननिर्माणका लागि विनियोजित ५ लाख रुपैया उपभोक्ता समितिमा युवा सदस्य अपुग हुँदा काम गर्न नसकि रकम फिर्ता गर्नुपर्ने बाध्यता परेको थियो ।
स्थानीय ८४ वर्षीय बम बहादुर कुँवर भन्नुहुन्छर्–युवा नभएपछि गाउँमा जोश–जाँगर हराएको छ । भर्खरै शिवरात्री मनाइयो । शिवालय मन्दिरमा धूनी लगाउने मूढा बोक्ने युवा पनि भएनन् । वैदेशिक रोजगारीले आर्थिक रुपमा घरपरिवार धानिए पनि सामाजिक र सांस्कृतिक संरचनामा असर परेको छ । गाउँमा हामी बुढाबुढी मात्रै रहनुपरेको छ ।’ चार भाई छोरा र तीन छोरीका पिता ८४ वर्षीय कुँवरका अहिले गाउँमा एक वृद्ध श्रीमति मात्रै साथमा हुनुहुन्छ । बाँकी परिवारका सदस्य सवै गाउँदेखि बाहिर बसाई गर्दै आएका छन् ।
गाउँपालिकाका वडा ११ का अध्यक्ष रुद्र पाठकका अनुसार युवालाई गाउँमै रोजगारी सिर्जना गर्ने योजना बनाइए पनि कार्यान्वयन भौगोलिक रुपमा चुनौतीपूर्ण छ । कृषि, पर्यटन र साना उद्योगमार्फत् युवालाई रोक्ने प्रयास भइरहेको छ तर तत्काल प्रभाव देखिएको छैन । युवा अभावका कारण स्थानीय तहका विभिन्न उपभोक्ता समितिहरुमा समेत नयाँ नेतृत्व अभाव हुन थालेको छ । खेल मैदान सुनसान छन् । गाउँमा युवाहरु नहुँदा क्लव भवन र शिवालय मन्दिर लगायतका सार्वजनिक भौतिक संरचना धुलाम्मे बन्दै गएको स्थानीयको गुनासो छ ।